[Lịch 2024 – Tháng 3] Quốc dân hoa trong văn hóa Việt – Nhật

Hoa Sen Việt Nam và Hoa Anh Đào Nhật Bản là hai loại hoa mang tính biểu tượng của song quốc. Xung quanh hai loại hoa này, có những điểm giao thoa thú vị có thể kể đến:

Màu sắc ẩn chứa thông điệp: màu trắng biểu tượng cho sự tinh khiết, thơ ngây và mộc mạc. Màu hồng/ đỏ tượng trưng cho sự từ bi, tình yêu và lãng mạn. Màu tím đại diện cho sự huyền bí, sự giác ngộ và biểu tượng của Hoàng Gia Nhật Bản. Cuối cùng, màu vàng tượng trưng cho vượng khí và những điều tích cực trong đời sống.

Vai trò trong văn hóa: trong văn hóa tín ngưỡng, cả hoa sen và hoa anh đào luôn có quan hệ mật thiết đối với Phật Giáo. Hoa sen hướng đến sự thanh nhã, thuần khiết và thoát tục thì hoa anh đào là hiện thân của cái đẹp mang tính vô thường hay thế sự ngắn ngủi.

Vai trò trong ẩm thực: Cái đẹp của hai loài hoa này không chỉ nằm trong thị giác, cảm giác rung cảm trong thi ca, hay trong tâm khảm tín ngưỡng, cái đẹp còn nằm ở vị giác hữu hình. Rất nhiều món ăn ra đời dựa với nguyên liệu là hai loài hoa này như: trà, mứt, bánh ngọt,..

Những điểm khác nhau thú vị giữa hoa sen và hoa anh đào cho thấy góc nhìn văn hóa đa dạng của hai quốc gia Việt Nam – Nhật Bản:

Đặc điểm	Hoa Sen	Hoa Anh Đào
Thời điểm	Hoa sen nở quanh năm, nhưng đẹp nhất phải kể vào độ hè: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”	Nở vào thời khắc giao hòa, người Nhật đón một mùa xuân mới, đánh dấu khởi nguồn cho một thời vận mới trong năm, lịch sử của hoa anh đào tính đến nay đã gắn liền với nước Nhật xuyên suốt chiều dài lịch sử lập Quốc nghìn năm.
Tính biểu tượng	Hoa sen với ý nghĩa tượng trưng cho sự thanh cao của người quân tử “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Hơn nữa, hoa sen hội tụ đầy đủ trong mình hàm ý triết học – nhân sinh cao quý, mang ý nghĩa về âm dương ngũ hành và sự vươn lên không ngừng nghỉ, một ý chí sống mãnh liệt như dân tộc Việt.	Hoa anh đào tượng trưng cho vẻ đẹp của sự ngắn ngủi. Người võ sĩ đã chọn hai thanh kiếm và hoa anh đào làm biểu tượng, bởi lẽ người võ sĩ nguyện sẵn sàng hiến thân cho chủ tướng giống như hoa anh đào sẵn sàng rơi rụng trước cơn gió nhẹ. Nói theo ngôn ngữ nhà Phật, hoa anh đào là biểu tượng của sự vô thường (mujō 無常), vô ngã (muga 無我) trong cuộc đời. Gắn liền với hoa anh đào chính là lễ hội Hanami (花見) lần đầu được tổ chức vào năm 812 dưới thời Thiên Hoàng Saga.
Tính đa dạng	Có khoảng 112 loài sen bản địa tại Việt Nam nhưng chỉ có khoảng 10 loại mang tính phổ biến như Quan Âm trắng, Quan Âm hồng, Hồng Sa Đéc, Bách diệp hồng Hồ Tây, Hồng Ninh Bình,…	Có khoảng 600 chủng loại hoa anh đào khác nhau. Nhưng chỉ có khoảng 10 loại được trồng phổ biến, trong đó nổi tiếng nhất phải kể đến Someiyoshino.